ΣΑΒΙΝΑ ΓΙΑΝΝΑΤΟΥ

Με μια βαλίτσα στο χέρι...

Την απασχολεί η πορεία της εκτός ελληνικών συνόρων, πειραματίζεται με μια ποικιλία μουσικών ειδών και προετοιμάζεται για την παρουσίαση του τελευταίου δίσκου της «Songs of another» στις 5 Σεπτεμβρίου στον Υμηττό

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΚΙΝΤΣΑΣ

Τη Σαβίνα Γιαννάτου δεν μπορείς να τη βρεις εύκολα. Ισως γιατί ένα σημαντικό μέρος της καλλιτεχνικής ζωής της διαδραματίζεται στο εξωτερικό. Εκεί όπου συνήθως εμφανίζεται μαζί με το συγκρότημα που τη συνοδεύει τα τελευταία χρόνια, τους Primavera en Salonico. Την εβδομάδα του Δεκαπενταύγουστου βρέθηκε για συναυλίες στη Σουηδία και στην Ιρλανδία. «Είναι περίοδοι που βρίσκομαι με μια βαλίτσα στο χέρι και από αεροπλάνο σε αεροπλάνο αλλά μ' αρέσει αυτό που κάνω». Χθες εμφανίστηκε στον Αρχαιολογικό Χώρο της Δωδώνης και οσονούπω ετοιμάζει και πάλι τις βαλίτσες της για να βρεθεί εκτός συνόρων. Παράλληλα τέλη του μήνα αναμένεται να κυκλοφορήσει από την ανεξάρτητη δισκογραφική εταιρεία ECM η νέα της δουλειά με τίτλο «Songs of another», σε παραγωγή του ιδρυτή και διευθυντή της αβανγκάρντ εταιρείας Μάνφρεντ Αϊχερ (πρόκειται για τη δεύτερη στούντιο παραγωγή μετά το «Sumiglia», που στην κορσικανική διάλεκτο σημαίνει «ομοιότητα»), και στις 5/9 θα εμφανιστεί στο Θέατρο Βράχων του Υμηττού στο πλαίσιο του 1ου ECM Festival - όσο για το άμεσο μέλλον, βλέπουμε...

Εδώ και 12-13 χρόνια η Σαβίνα Γιαννάτου, χωρίς να έχει εγκαταλείψει την Ελλάδα, έχει δώσει μεγάλη σημασία στην παρουσία της στον υπόλοιπο κόσμο. Π.χ., τον Οκτώβριο του 1999 το άλμπουμ «Οι Παναγιές του κόσμου» μπήκε στο Νο 11 του τοπ 20 των World Music Europe Charts, την επόμενη χρονιά το άλμπουμ «Τα τραγούδια της Μεσογείου» κυκλοφόρησε στις Ηνωμένες Πολιτείες από την αμερικανική εταιρεία Sounds True με τίτλο «Savina Yannatou - Mediterranea», ενώ τον Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς εμφανίστηκε και στο CNN, στο πλαίσιο ειδικού αφιερώματος που της έγινε. Εύθραυστη και αέρινη πάνω στη σκηνή, έχει κατορθώσει από την εποχή της «Λιλιπούπολης» ως σήμερα να πειραματιστεί σε διαφορετικά μουσικά είδη αλλά και ερμηνείας (αναγεννησιακά, μπαρόκ, σύγχρονα ελληνικά, ύμνοι και θρησκευτικά τραγούδια, σεφαραδίτικα - τραγούδια της εβραϊκής κοινότητας της Θεσσαλονίκης, παραδοσιακά από την Ελλάδα και τον υπόλοιπο κόσμο) αλλά και να χρησιμοποιήσει τη φωνή της ως μουσικό όργανο εφόσον δεν εγκατέλειψε ποτέ τους φωνητικούς αυτοσχεδιασμούς - πειραματισμούς.

Τρίτη βράδυ και από το ξενοδοχείο της στη Στοκχόλμη της Σουηδίας μιλάει στο «Βήμα» έχοντας πριν από λίγο ολοκληρώσει μία ακόμη συναυλία με τους Primavera en Salonico, παρουσιάζοντας αυτή τη φορά σεφαραδίτικα τραγούδια. Και ενώ κάποιοι συνάδελφοί της κάνουν αγωνιώδεις προσπάθειες για «καριέρα στο εξωτερικό» εμφανιζόμενοι όπου και όπως λάχει, για τη Σαβίνα Γιαννάτου αυτό πλέον μοιάζει κάτι απολύτως φυσιολογικό. «Είναι δυνατόν να εγκαταλείψω την παρουσία μου στο εξωτερικό;» αναρωτιέται η ίδια μιλώντας στο «Βήμα». «Είναι δυνατόν; Οχι μόνο δεν βαριέμαι αλλά οι εμφανίσεις μου εκεί με ανανεώνουν. Διαφορετικοί άνθρωποι, άλλες νοοτροπίες, είναι πολύ ανανεωτικό. Οχι ότι ανάλογα πράγματα δεν μπορούν να συμβούν στην Ελλάδα αλλά στο εξωτερικό τα πράγματα είναι διαφορετικά».

Επειτα από τόσα χρόνια παρουσίας σε φεστιβάλ και με δεκάδες συναυλίες τόσο στην Ευρώπη όσο και στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, θα μπορούσε κάποιος να θεωρήσει ότι η Σαβίνα Γιαννάτου έχει πλέον αποκτήσει έναν πυρήνα ανθρώπων που την ακολουθούν και πλέον την αναγνωρίζουν. Η ίδια πάντως δεν κάνει λόγο για πυρήνα. Εστιάζει στο γεγονός ότι μαζί με τους Primavera en Salonico «είμαστε πλέον περισσότερο γνωστοί σε κάποιους κύκλους μουσικόφιλων από την εποχή που πρωτοξεκινήσαμε αυτό το ταξίδι προς το άγνωστο. Κάποιοι μας ξέρουν. Δεν είμαστε πλέον άγνωστοι. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν έρχεται στις συναυλίες μας μια μερίδα θεατών που δεν ξέρουν πολλά για μας και θέλουν να μας γνωρίσουν». Η παρουσία όμως εκτός των συνόρων θέλει προγραμματισμό. Το γεγονός ότι στις εμφανίσεις της στο εξωτερικό συνοδεύεται σχεδόν πάντοτε από τους Primavera en Salonico για την ίδια έχει τα θετικά και τα αρνητικά. «Θετικό είναι ότι είμαστε οι ίδιοι άνθρωποι, ξέρουμε τι θα κάνουμε, πώς θα κινηθούμε, οπότε δεν χρειάζεται να τα φτιάχνεις όλα από την αρχή. Δύσκολο είναι το γεγονός ότι δεν μπορεί να συγκεντρωθεί πάντοτε αυτή η ομάδα. Μάλιστα έχω εγκαταλείψει δουλειές επειδή ήταν δύσκολο να οργανωθούν. Δεν φθάνει πάντοτε αν σου αρέσει κάτι ή όχι αλλά και το πώς αυτό φτιάχνεται, πώς οργανώνεται και πόσο είσαι έτοιμος την κατάλληλη στιγμή».

Η ίδια πάντως φαίνεται ότι οργάνωσε πολύ καλά την επικείμενη κυκλοφορία της από την ECM του Μάνφρεντ Αϊχερ. Οπως διευκρινίζει η ίδια, ο τίτλος... εργασίας του «Songs of another» ήταν του διευθυντή της παραπάνω «ανεξάρτητης» εταιρείας. Ο δίσκος, όπως υπογραμμίζει, «άρχισε να ηχογραφείται στην Ελλάδα από τον περασμένο Οκτώβριο, μιξαρίστηκε τον Απρίλιο, αλλά είχε πολλή δουλειά. Και αυτό επειδή τα κομμάτια που περιλαμβάνει, εκτός από παραδοσιακά τραγούδια της Μεσογείου και των Βαλκανίων, είναι και από την Αρμενία, το Καζακστάν, ακόμη και ένα εβραϊκό από την Πολωνία. Η επιλογή έγινε από εμένα με τη σύμφωνη γνώμη των Primavera αλλά ήθελε πολύ ψάξιμο. Π.χ., βρήκα ένα τραγούδι από τη Μιανμάρ που μου άρεσε αλλά δεν μπορούσε να μου εξηγήσει κανείς στα ελληνικά τι έλεγαν οι στίχοι του. Πληροφορίες για το κομμάτι από το Καζακστάν συγκέντρωσα από έναν φίλο από το Βέλγιο, ενώ είχα ξεχάσει ότι παλαιότερα είχα συνεργαστεί με μουσικό ο οποίος είχε καταγωγή από την εν λόγω χώρα. Τον είχα στα πόδια μου και εγώ αναζητούσα πληροφορίες στο Βέλγιο. Εψαχνα και για τραγούδια από το Μπουρούντι. Αναζήτησα πληροφορίες από πλανόδιους πωλητές CD αλλά δεν βρήκα άκρη. Πήγα ακόμη και σε ένα αιθιοπικό εστιατόριο για να βρω πληροφορίες αλλά πάλι δεν έμαθα κάτι περισσότερο. Και για να πω την αλήθεια, μια τέτοιου είδους έρευνα δεν είναι ό,τι καλύτερο για μένα».

Τρία χρόνια τώρα που συνεργάζεται με την ECM αυτό που βρήκε στην αγκαλιά της και στη συνεργασία της με τον Μάνφρεντ Αϊχερ είναι το στοιχείο της ενθάρρυνσης. «Ο Αϊχερ ενθαρρύνει πάρα πολύ το προσωπικό στοιχείο αλλά και η εν γένει συνεργασία μου με την ECM έχει πολλά θετικά στοιχεία. Τώρα πού θα καταλήξει δεν ξέρω. Αυτό που ξέρω είναι ότι όχι μόνο εκεί με αφήνουν ελεύθερη αλλά ουσιαστικά σε σπρώχνουν σε μια κατεύθυνση η οποία είναι αντιεμπορική. Και αυτό επειδή υπάρχει ένας παραγωγός που δεν σκέπτεται στενά. Μάλιστα σκέπτεται αντιεμπορικά, καλλιτεχνικά». Στην Ελλάδα πώς σκέπτονται άραγε οι παραγωγοί; «Τις περισσότερες φορές έχουμε στο μυαλό μας ότι ο ρόλος του παραγωγού είναι να σκέπτεται εμπορικά. Αλλά δεν υπάρχει σε αυτά τα πράγματα "πρέπει" ή "δεν πρέπει". Ο καθένας κάνει τη δουλειά του. Το ζητούμενο είναι να βρεθεί η χρυσή τομή. Και δεν μιλώ μόνο για την Ελλάδα. Το λέω και για το εξωτερικό. Ισα ίσα σε μας πιστεύω ότι στη μουσική υπάρχει μεγαλύτερη ελευθερία. Δεν είμαστε βιομηχανία, αν εξαιρέσεις ίσως τα πολύ εμπορικά πράγματα. Μπορείς να βρεις κάποιες τρύπες και να διαφύγεις. Εδώ επειδή δεν είμαστε και πολύ οργανωμένοι από κάπου μπορείς να ξεφύγεις. Στο εξωτερικό εξαιτίας της οργάνωσης τα πράγματα είναι πολύ πιο δύσκολα».

Το ελληνικό κοινό θα έχει την ευκαιρία να πάρει μια πολύ καλή γεύση του άλμπουμ «Songs of another» στη συναυλία της στον Υμηττό στις 5/9 και ίσως σε μια σειρά εμφανίσεων την προσεχή σεζόν στην Αθήνα και όχι μόνο. Παράλληλα η Σαβίνα Γιαννάτου δεν θα εγκαταλείψει και τις εμφανίσεις στο εξωτερικό. Τον Σεπτέμβριο θα περιοδεύσει στις Ηνωμένες Πολιτείες, στον Καναδά και στην Πολωνία, τον Οκτώβριο ακολουθεί η Κύπρος, τον Νοέμβριο θα βρεθεί στη Νυρεμβέργη σε μια εκδήλωση αυτοσχεδιασμού, τον χειμώνα στο Μιλάνο και μέσα σε όλα αυτά πρέπει να βρει χρόνο να γράψει τη μουσική για τον «Κύκλο με την κιμωλία» του Μ. Μπρεχτ που θα ανεβεί την προσεχή σεζόν από το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, σε σκηνοθεσία Σωτήρη Χατζάκη.

Το ΒΗΜΑ, 17/08/2008 , Σελ.: S06
Κωδικός άρθρου: B15437S061
ID: 296407