Gianluigi Trovesi, κλαρινέτο piccolo, άλτο κλαρινέτο και άλτο σαξόφωνο
Marco Remondini, τσέλο, ηλεκτρονικά
Stefano Bertoli, ντραμς, κρουστά
Filarmonica Mousiké, ορχήστρα πνευστών και κρουστών
Savino Acquaviva, μoυσική διεύθυνση

«Πόσο υπέροχη θα ήταν η όπερα χωρίς αοιδούς», είπε κάποτε ο Rossini, ενώ και ο συνεργάτης του Claude Debussy διαμαρτυρόταν ότι «παρά-υπάρχει τραγούδι στην όπερα». Ένας από τους μεγαλύτερους ερευνητές της μουσικής της Ιταλίας και ένας κορυφαίος αυτοσχεδιαστής της πατρίδας του, ο Gianluigi Trovesi με το Profumo di Violetta, ενδίδει στη μεγάλη του αγάπη: το λυρικό δράμα και η ομορφιά της ιταλικής όπερας.

Ο Trovesi δεν επιλέγει κάποιες από τις κλασικές επιτυχίες της όπερας να τις τραγουδήσει στο κλαρινέτο και στο άλτο σαξόφωνο. Δημιουργεί μια ολοκληρωμένη σουίτα βασισμένη σε οπερετικά θέματα που καθώς δένονται μεταξύ τους με έναν απολαυστικό και παιγνιώδη τρόπο, περικλείουν τον μύθο του Ορφέα, τη μεγάλη εορταστική χορoεσπερίδα, «το παιχνίδι της αποπλάνησης» και φυσικά το αστείρευτο θέμα της τραγικής ζήλιας.

Συνοδευμένος από μια εξαιρετική «μπάντα» -μεγάλη ορχήστρα πνευστών & κρουστών όπως ακριβώς την συναντάμε επί σκηνής σε αρκετές όπερες των Donizetti και Verdi- ο Trovesi μας ταξιδεύει με χιούμορ σε μια καταγραφή που διαθέτει φωτεινή προσέγγιση και εκφραστικό αυτοσχεδιασμό. Η τροχιά του ταξιδιού, μας παρασύρει απ’ το Orfeo του Monteverdi, μέσω των Pergolesi, Verdi και Mascagni, στην Tosca του Puccini.

Κάθε μικρός στίχος φέρει μια έξυπνη, διπλή ανάγνωση: η Ιταλική έκφραση ο Trovesi στην όπερα είναι διφορούμενος, γιατί επίσης σημαίνει «ο Trovesi στη δουλειά», ο τίτλος το Άρωμα της Βιολέτας αναφέρεται ταυτόχρονα στην ηρωίδα της La Traviata του Verdi αλλά και στο γλυκό άρωμα του λουλουδιού - ενώ υποβόσκουν πολλοί θρησκευτικοί και ερωτικοί υπαινιγμοί.

Το χιούμορ και η ειρωνεία είναι προφανείς στο Profumo di Violetta. Ένα καθ’ όλα Ιταλικό κράμα εικονοκλασίας, σκανταλιάρικο, γοητευτικό γεμάτο ποιητική αίσθηση. Αυτό γίνεται ξεκάθαρο από τις πρώτες κιόλας νότες του «Οnce upon a time at the Mediterranean» ή από το μαρς του Mario Cavaradossi καθώς πηγαίνει στο εκτελεστικό απόσπασμα στην Τοsca, με τους τζαζ σχολιασμούς του κλαρινέτου του Trovesi, πριν γυρίσουμε πάλι πίσω, στο Te Deum, από το φινάλε της πρώτης πράξης.

Στο Trovesi all’opera, η ανυπέρβλητη ένταση της αγαπημένης τέχνης της Ιταλίας παρατίθεται με αυθάδες-λαϊκό χιούμορ – χωρίς φυσικά να υποβαθμίζεται η βαθειά αγάπη και ο σεβασμός σ’ αυτήν.

Το λαϊκό και το υποβλητικό, η ειρωνεία και το αχαλίνωτο πάθος, όλα είναι εκεί, κάτω από το πρίσμα του αυτοσχεδιασμού, μεταδίδοντάς μας το αίσθημα της απόλυτης απόλαυσης και της δημιουργικότητας.

Η σημασία της Μπάντας στην Ιταλική επαρχιακή κοινωνία δύσκολα μπορεί να υποτιμηθεί. Προσελκύοντας μέλη από διαφορετικά κοινωνικά στρώματα, οι ορχήστρες αυτές, που έπαιζαν σε όλες τις σημαντικές πολιτιστικές και θρησκευτικές εκδηλώσεις, ήταν ένα χωνευτήρι κοινωνικών διαφοροποιήσεων. Πριν την επέλαση των μέσων ενημέρωσης, το κλασικό ρεπερτόριο της μπάντας, γεμάτο από δημοφιλή εμβατήρια, βαλς, Ναπολιτάνικα τραγούδια και –το κυριότερο– οπερετικές μελωδίες, επιτελούσε το ρόλο ενός μηχανισμού πολιτιστικής μνήμης που παρέδιδε από γενιά σε γενιά τους μουσικούς θησαυρούς. Ο ίδιος ο Trovesi μεγάλωσε ακούγοντας την τοπική μπάντα στις αυλές του χωριού του, κοντά στο Bergamo. Όπως λέει στο σημείωμά του για αυτή την ηχογράφηση, αποφάσισε να ξεκινήσει το κλαρινέτο, παιδί ακόμα, όταν αναπάντεχα, ο κλαρινετίστας έλειψε από την ορχήστρα.

Όπως όλες οι μπάντες του 20^ου αιώνα, η Filarmonica Mousiké Orchestra έριξε το βάρος του ρεπερτορίου της σε αυθεντικές σύγχρονες συνθέσεις κι έτσι εξελίχθηκε σε μια ορχήστρα με μεγάλη συναυλιακή δραστηριότητα. Παρά το γεγονός ότι η ιδέα της εκ νέου προσέγγισης της Ιταλικής όπερας, συνδυάζοντας γνωστές και άγνωστες μελωδίες ήταν του Gianluigi Trovesi, το Profumo di Violetta είναι προϊόν εντατικής συνεργασίας με τους μουσικούς της ορχήστρας που συνέβαλαν αποφασιστικά στη σύνθεση.

Ο Gianluigi Trovesi, αναντίρρητα ανάμεσα στους κορυφαίους κλαρινετίστες στην Ευρώπη, από τις σημαντικότερες φιγούρες της ιταλικής jazz, έχει κερδίσει αναρίθμητα βραβεία στη πατρίδα του από το 1970. Μέλος των γκρουπ του Giorgio Gaslini είχε μια ισχυρή καλλιτεχνική παρουσία. Η διεθνής του όμως αναγνώριση συνέβη τη δεκαετία του 1990 για την σολιστική του παρουσία στην Italian Instabile Orchestra, αλλά και σαν επικεφαλής στα δικά του γκρουπ και ιδιαίτερα στο Οκτέτο του, με το οποίο περιοδεύει και ηχογραφεί, («Fugace», 2002, ECM) ανιχνεύοντας τις ρίζες της jazz με τον δικό του ανορθόδοξο και ευφυή τρόπο. Αργότερα ο Trovesi ηχογράφησε δυο πολύ δημοφιλείς δίσκους με τον ακορντεονίστα Gianni Coscia. (In cerca di cibo & Round about Weil).

Στη πρόσφατη δουλειά του, Vaghissimo ritratto (με τους Fulvio Maras και Umberto Petrin) παρουσίασε μελωδίες και μουσικά πορτρέτα από πολλές και διαφορετικές κατευθύνσεις: Palestrina, Orlando di Lasso, Monteverdi, Josquin Des Prés, Jacques Brel, τον Ιταλό τραγουδιστή της ποπ Luigi Tenco, καθώς επίσης συνθέσεις και αυτοσχεδιασμούς των μουσικών.

H παγκόσμια πρώτη συναυλιακή παρουσίαση του Trovesi all’opera θα γίνει στο Parma Jazz Frontiere Festival '08, την 1^η Νοεμβρίου, ενώ προγραμματίζονται και άλλες συναυλίες.

Το ένθετο που υπάρχει στο CD, περιέχει ένα δοκίμιο του Roberto Magni και ένα εισαγωγικό κείμενο του Gianluigi Trovesi