ποίηση
Η θλίψη του σώματος

Κείμενο Παρασκευά Καρασούλου

Τα ποιητικά κείμενα που περιέχονται στην θλίψη του σώματος, ξεκίνησαν να γράφονται το 1986, για να ολοκληρώσουν τον κύκλο τους δεκατρία χρόνια αργότερα. Εμείς, στη Μικρή 'Αρκτο τα συναντήσαμε πριν δυο χρόνια στην σημερινή τους μορφή, ενήλικες πια ποιητικές προτάσεις, αφού είχαν διανύσει όλη τη διαδρομή της επίπονης εσωτερικής τους ωρίμανσης. Στο διάστημα αυτό απ' ό,τι φαίνεται η Στέλλα Βλαχογιάννη, ζούσε δυο παράλληλες ζωές: από τη μια ως επώνυμη δημοσιογράφος σχολίαζε μια πραγματικότητα βαθιά αντιποιητική, από την άλλη στη μικρή της πατρίδα, σμίλευε εν κρυπτώ την προσωπική της ποιητική αλφάβητο.

Στέλλα Βλαχογιάννη και Παρασκευάς Καρασούλος Στέλλα Βλαχογιάννη και Παρασκευάς Καρασούλος

Στα χρόνια μας, είναι παράξενη η σχέση που συνήθως αναπτύσσουν οι δημοσιογράφοι με τον Λόγο. Προσπαθώντας σε μια εποχή απόλυτης κυριαρχίας της εικόνας, να τον πειθαρχήσουν στις απαιτήσεις της ειδησιογραφικής λεζάντας, η σχέση που διαμορφώνουν με τις λέξεις, συχνά μοιάζει μ' αυτή των ζευγαριών που συμβιώνουν από συνήθεια και κεκτημένη ταχύτητα. Δεν είναι πλέον οι εφημερίδες και ο Περιοδικός τύπος οχυρά της γλώσσας, ούτε οι δημοσιογράφοι οι παθιασμένοι γλωσσαμύντορές μας. Είναι κοινό μυστικό αυτό.

Σπανιότατα άλλωστε γνωστοί δημοσιογράφοι είναι και δόκιμοι συγγραφείς. Οι εξαιρέσεις επιβεβαιώνουν τον κανόνα και εδώ θέλω να πιστεύω πως έχουμε να κάνουμε με μια τέτοια εξαίρεση. Γι' αυτό και μίλησα πριν, για την παράλληλη ζωή και σχέση της Στέλλας Βλαχογιάννη με τον Λόγο. Η Στέλλα έχει πριν απ' όλα μια ηθική σχέση με το λόγο: ανήκει στην κατηγορία των γραφιάδων εκείνων, στους οποίους οι λέξεις - σήματα λειτουργούν ακόμη με το πρωταρχικό τους δέος , με την πρώτη τους αξία. Στη δημοσιογραφία αυτό της έχει κοστίσει ακριβά, μιας και τα "όχι" της υπήρξαν περισσότερα από τα "ναι" της, αλλά εγώ που την γνωρίζω καλά μπορώ να σας διαβεβαιώσω πως θα προτιμούσε να πεινάσει παρά να εκποιήσει αγαπημένες της λέξεις, συγγενείς της έννοιες, στο βωμό μιας εξαγορασμένης καριέρας. Ακριβώς για αυτό δικαιούται στην ποιητική της ταυτότητα να είναι ανατρεπτική, να αναποδογυρίζει τις βαθύτερες σημασίες των λέξεων, να επαναστατεί. Όποιος έχει υπερασπιστεί το ήθος του Λόγου με λάμδα κεφαλαίο, όποιος έχει νιώσει το ιστορικό δέος των σημάτων του, έχει νομίζω και το δικαίωμα της ανατρεπτικής θέσης του, μόνο και μόνο... για λόγους ηθικής.

Στιγμιότυπο από την παρουσίαση του βιβλίου Στιγμιότυπο από την παρουσίαση του βιβλίου

Η θλίψη του σώματος της Στέλλας Βλαχογιάννη, στεγάζει 35 πεζά -ως επί το πλείστον- ποιήματα, που εκταμιεύτηκαν στη διάρκεια 13 χρονών από επώδυνες καταθέσεις ζωής και αισθημάτων, εικόνων και βιωμένου χρόνου. Φαντάζομαι πως λειτούργησαν ως ασκήσεις ορθοφωνίας, εσωτερικής πειθαρχίας και αρχειοθέτησης για την συγγραφέα τους. Διαθέτουν εσωτερικό ρυθμό και μια οικονομία που παρότι είναι εξαιρετικά ευδιάκριτη, εν τούτοις απεχθάνεται τα όρια όπως και τα σημεία στίξης. Η στιγμή ανάπαυσης του σώματος, η πλούσια δηλαδή σε σύμβολα ζωή των ονείρων, είναι ίσως η κορυφαία αυθεντική ποιητική δημιουργία των ανθρώπων. Εκεί δεν υπάρχει, άρα δεν λειτουργεί η διχοστασία του έλλογου και του άλογου, όλα είναι σήματα παρά τον Λόγο. Η ποίηση προσπαθεί να αναπλάσει αυτό τον τρόπο. Συνειδητά όμως. Γι' αυτό και πολλές φορές νιώθει και πόνο και κούραση και οδύνη. Μ' αρέσουν πολύ τα κείμενα της Στέλλας γιατί έχουν ακριβώς αυτή τη γεύση του πικραμύγδαλου. Γιατί οι αιτίες ενήλικες πια επαναστατούν με λόγο, γίνονται λέξεις κι αφήνονται στη θλίψη της γνώσης και της συνείδησης. Στη θλίψη του σώματος δηλαδή. Καλωσορίζω εκ μέρους της Μικρής 'Αρκτου στην εκδοτική μας οικογένεια τη Στέλλα Βλαχογιάννη. Γνωρίζω πως η χαρά της συγκατοικεί με την αγωνία του ανθρώπου που εκθέτει στην κοινή θέα ότι πιο πολύτιμο έχει: τον μυστικό του κόσμο. Ο,τι της επιστραφεί θέλω να ξέρει πως θα έχει μικρότερη αξία από την εμπειρία της διαδρομής που έζησε στο ταξίδι της.

Παρασκευάς Καρασούλος< (Απόσπασμα από την παρουσίαση του βιβλίου Η θλίψη του σώματος, στο βιβλιοπωλείο Ελευθερουδάκης- Δεκέμβριος 2003)

agoraste